Getuigenverklaring K. I. Bogdanow

e Bogdanov, К. I., vragenlijst verstrekt door het Belorussische Republikeinse Fonds „Vzaimoponimanie i Primirenie“ [Wit-Russische Republikeinse Stichting "Verstaan en Verzoening"]. Богданов К. И. Bogdanov, К. [. (geschreven met —a) Ik ben geboren op 22 maart 1929, in het dorp/gehucht Глуша in de oblast Mogilev. Op 4 juni 1944 werd onze nederzetting omsingeld door vrijwilligers van de ROA en ik werd met een trein uit Bobruisk naar Duitsland gebracht en kwam op 6 juni aan in Erfurt. Ik kwam in quarantaine en daarna in het kamp Freienorla bij Kahla. Eind juni ben ik begonnen met werken. Welk kamp het precies was weet ik niet, ik was daar tot het einde van de oorlog. De leefomstandigheden waren zoals in een kamp. Er was een kachel om te verwarmen, er waren ook dekens. We kregen geen kleding van de Duitsers, alleen klompen. Het eten in het kamp was slecht, en ook op het werk. De werkdag begon normaal, we werden door de politie naar het werk gebracht, dat was misschien 4 tot 5 kilometer. Er waren geen appèls. De dagnorm bepaalde de meester — ga naar de meester, en die schreef op wat je moest doen. Onze meester deed zijn werk en was niet slecht. We werden niet betaald. Ik heb geen ander werk gedaan dan dit. Met het thuisland of gevangenen uit andere kampen hadden we geen contact. Iedereen werd gelijk behandeld. Met arbeiders van andere nationaliteiten hadden we geen contact. Er waren geen families en ook geen bewakers in ons kamp. Ik heb geen idee of er verraders onder de arbeiders waren, misschien waren die er niet, en ik weet ook niets precies over verduisteringen. In het kamp zelf waren geen moorden of brute lichamelijke daden. Over regels en „rechters“ weet ik niets. Er waren geen Duitse arbeiders in het kamp, de administratie behandelde ons normaal. Met de burgerbevolking hadden we geen contact en er was ook geen uitwisseling. Bij straffen waren de burgers niet betrokken. Wat hulp betreft — de Duitsers waren niet verbonden met de arbeiders. Er waren geen ontsnappingspogingen uit het kamp. In Orlamünde was een lazaret, daar was ik een maand en een arts kwam eens per week en behandelde een wond aan de voet met de handen — zalven en medicijnen waren er niet. Daar waren ook een veldschaar en verplegers. Er was ook een barak voor heel zwakke arbeiders. Toen ik in Orlamünde in het lazaret was, opende ik een keer de deur en daar liep een agent met een hond. Hij vroeg me een kom te brengen en gaf me een kom vol soep — die was zo lekker dat ik die niet kan vergeten. Wat de sterfte betreft, weet ik van twee doden maar verder niets precies. Ik heb in Kahla twee dagen gewerkt, maar wanneer dat was weet ik niet. We waren 30 tot 40 mensen en hebben kuilen gegraven om doden te begraven. Die werden er gewoon ingelegd (massagraven). Ze waren al helemaal groen en verrot en de luizen waren zo groot dat ik misselijk werd en flauwviel. De meester schreeuwde en joeg me weg en ik werd niet meer in Kahla ingezet. In de laatste oorlogsdagen werd ons kamp onder bewapening geëvacueerd. We moesten te voet gaan onder dreiging van neerschieten — de mensen zijn weggelopen en hebben zich gered zoals ze konden. We waren op Amerikaans gebied, en de Amerikanen stuurden ons naar de Sovjetregering in Wolkenhain, waar we 2 weken in quarantaine waren. Ik was in zeer slechte fysieke conditie. Of iemand van het kamp personeel werd gearresteerd weet ik niet meer. In oktober 1945 keerde ik terug naar huis. Thuis in mijn nederzetting was er honger. Ik werkte later in de MTS (tractorstation). Thuis waren mijn moeder en mijn tienjarige zus. Ik stel me voor hoe de fabriek er nu uitziet...