Getuigenverklaring Hans Schroth

Interview Hans Schroth: Wat kunt u zeggen over de laatste dagen van de Reimahg? Er werd gezegd dat Hitler in januari zou komen, maar dat werd afgezegd omdat het Amerikaanse leger al ver het land binnen was. Er werd geen productie meer gedaan en de buitenlanders waren in het kamp en wij hebben daar alleen documenten verbrand. We waren in tunnel 24, dat was het ontwerpkantoor, daar waren alle tekenborden, daar hebben we de tekeningen die nog beschikbaar waren eruit gehaald en verbrand, eerder werden belangrijke documenten al weggehaald. Naar de porseleinfabriek? Waar ze naartoe gebracht werden kan ik niet zeggen. In ieder geval namen ze het belangrijkste mee en wat er nog aan documenten was, aan tekenborden en tekeningen, dat was van ondergeschikt belang, die hebben we nog extra bij de barak bij de grote bunker verbrand, alle tekeningen, alle documenten, alle personeelsdocumenten werden verbrand, ik had op dat moment het idee om mijn documenten nog te redden, daarom heb ik ze nog. Alles werd verbrand: de militaire paspoorten, alle aanstellingsbewijzen, alle papieren, dat was het ene, en dan ten tweede de vernietiging van de reserveonderdelen of de apparatuur, vooraan bij de eerste bunker werden de dozen opengetrokken waar alle meetinstrumenten in zaten (dochterkompassen, moederkompassen, horizonmeters), die spullen werden uit de verpakking gerukt en met ijzeren staven kapotgeslagen en weggegooid, dus vernietigd. Ik zie nog steeds de kwik, die als een klein stroompje in de goot liep. Hebben ze dat meerdere dagen gedaan? Nou ja, zo 2 à 3 dagen, er werd toen ook geplunderd. Was er geen bewaking meer? Nee, iedereen was daar. Toen kwamen de Amerikanen en die hebben alles hermetisch afgesloten, er werden dubbele posten opgesteld beneden bij Reimahg Bau en boven bij Stelle 0. Toen kwam een officier, wij zaten in Sauckels kamer, hij maakte zijn kaartentas open en liet ons de luchtfoto van de Reimahg zien, met tactische tekens erop, de Reimahg zou gebombardeerd worden. En nadat ze de fabriek hadden gezien, ze gingen daarna met ons naar binnen en toen zagen ze in dat ze met hun luchtmijnen die ze hadden, niets hadden kunnen doen. De fabriek zelf, ik geloof dat het 23 meter massief gesteente was, daar had je niets aan kunnen doen. Alleen Grosseutersdorf en de helft van de stad Kahla zouden vernietigd zijn. Ze gingen met ons naar binnen en keken alles aan. Binnen in de berg was een beetje geplunderd en er brandde in een bijgebouw een beetje rommel, dat was niet verder gevaarlijk, omdat er niets explosiefs was. Omdat het brandde durfden ze er niet in. Toen sprak de chef van de Reimahg die er nog was met de Amerikanen en toen kwamen de grote Studebakers en werden de buitenlanders ingepakt en weggevoerd uit Kahla. Want een groot deel was al in de stad en plunderde, dat was begrijpelijk, ze hadden niets anders. Doordat ze meteen werden weggehaald werd veel voorkomen. Er zou misschien moord en doodslag zijn geweest. Waar ze naartoe gebracht werden weet ik niet. Het was geen gewelddadige actie. Er werd gezegd dat grote delen van de vliegtuigen buiten de berg lagen? Wat er met die spullen gebeurde weet ik niet. Er waren nog vleugels van de Me 109, van de Me 262 was niets meer. Er stond alleen een afgewerkte in de Kongresshalle. In de productie heb ik zelf gezien: de grote rekken waar de platen in werden gelegd en die werden dan met explosieven aan elkaar geniet. Er waren ook cabines van de Me 109, die hebben de Amerikanen met de machinepistool kapotgeschoten en wij namen toen de scherven en gebruikten die als fakkel. Wat betreft de eigenlijke zaak, namelijk de motoren van de Me 262, die werden al eerder door onze mensen weggehaald. Daarom vonden de Amerikanen niets meer, ze hebben heel intensief gezocht maar niets gevonden. Er wordt beweerd dat de Amerikanen vliegtuigen in elkaar hebben gezet en weggehaald? Er stonden nog draaibanken waar Milano op stond, daarvan werd het een en ander meegenomen en ander rommel. De rest namen de Russen mee. Wat wilden ze nog vinden, er was toch niets meer! Ik kan alleen zeggen dat ik zelf de 17 machines heb gezien vliegen. Er wordt gezegd dat ook andere types vliegtuigen zijn opgestegen? Nee, alleen Me 262. Zoals gezegd, er zijn geen Me 262 gebouwd, dat weet ik 100%. De vliegtuigen die opstegen, dat zijn de vliegtuigen die 's nachts werden gebracht. De wagons werden 's nachts en in de mist omhoog getrokken. Toen werden de machines in elkaar gezet en met de schuine lift op de startbaan gebracht. Ik weet nog dat we onder ons zeiden: Sauckel zegt tegen de Führer: mijn Führer, ik meld dat de Reimahg produceert. Maar er zijn geen Me 262 geproduceerd, dat weet ik 100%, want de onderdelen die in de fabriek waren, waren niet van de Me 262 "ik heb er ook een beetje verstand van", ik kende de Me 262, ik heb er zelf in gezeten. Ik had onder de hand toestemming om erin te gaan zitten, ik herinner me de mooie stuurknuppel en de 4 boordkanonnen. Ik heb ze ook zien starten, gebouwd hebben ze de Me 262 in ieder geval niet. Volgens mijn inschatting zou dat nog minstens een half jaar hebben geduurd. Het was gepland om de Me 262 te bouwen. De machines werden naar Dessau gevlogen. De machines startten afhankelijk van de windrichting, ze hadden startraketten. Wij amuseerden ons over de vliegshow, achteruit vliegen en zulke dingen. Volgmann was toch chef van de personeelsafdeling? Dat kan zijn. Dat was toch ook uw chef? Nee, bij ons was een oude soldaat. Ik was in een onderafdeling (Wehrbüro), de militaire paspoorten en documenten werden bij ons verzameld, onze chef heette anders. Als de buitenlanders kwamen, gaven ze hun militaire paspoorten en andere spullen af. Ik was ook pas 20 jaar oud en je zag niet alles. Er waren zoveel mensen daar boven. Wie bij wie hoorde, dat wist je niet, het was allemaal zo streng. Ik heb een paar mensen naar de fabriek gebracht, naar de meesterskamers, aan de meester overgedragen, hoe ze werden onderscheiden weet ik niet. Ik zag alleen dat ze bij de draaibanken stonden en hoe ze werkten. Bij de wisseling van de ploeg, hoeveel mensen er naar buiten kwamen, was waanzinnig. Had u contact met buitenlandse arbeiders? Nee, dat was verboden. Ook met de Russische meisjes zei onze chef, de kantoordirecteur: om Gods wil, laat je niet met hen in. We moesten geheimhouding ondertekenen, dat was wat mij drie weken na Weimar in de Gestapogevangenis bracht. Daar werd tegen mij gezegd: bij herhaling gaan voor u de poorten van Buchenwald open. De meesters moesten met de mensen praten, tenminste werkopdrachten geven.Elk gebied deed zijn eigen ding. Er was een verschil tussen Reimahg Bau en Stelle 0, dat is de eigenlijke productielocatie, daar kwam niemand binnen. Alles was streng afgesloten. Als buitenlandse arbeiders stierven, wisten ze dat toch ook? Nee, bij ons ging het niet om personeelsdossiers, bij ons ging het alleen om militaire paspoorten. In ieder geval was alles afgesloten, elk gebied deed zijn eigen ding. Vooral de Kongresshalle, als ik niet goed met de chef had gestaan, was ik er nooit binnengekomen, daar was de Volkssturm gelegerd. Daar heeft ook Göring gesproken en daar stond ook die ene Me 262. Waren er eigenlijk meerdere hogere bezoeken? Nou ja, Göring was er één keer en Sauckel was er vaker. Als Fritz Sauckel er was, hoorde je hem al schreeuwen. Dan wist je dat hij er was. Ik herinner me maar één ding. We hadden zo'n transportwagen die een tunnel in moest en we leunden er allemaal tegenaan en Sauckel zei: Kameraden, we moeten samenhouden als op een onderzeeër! Ja, ja, hij kwam af en toe, maar onregelmatig. Wat is met het blokhuis? Ja, hij had boven het huisje, daar was ik ook binnen, daar haalden de mensen later de sekt vandaan en de meubels, dat was zijn weekendhuis, daar was hij vaker. Göring was toch zo in oktober daar? Ja, ja, dat was de eerste officiële gebeurtenis, zoals gezegd, toen zou Adolf komen, de verblijfsruimte was al ingericht. Er wordt gezegd dat de Reimahg ook 's nachts verlicht was? U moet zich voorstellen, het was toch allemaal een grote bouwplaats. Tunnel 24 was de laatste die volledig klaar was. Verder achter bij de Dehnamühle waren de mijnwerkers uit het Saargebied, ik geloof bij tunnel 80. Daar werd dag en nacht gewerkt. Voorin was, zoals gezegd, Stelle 0, daar waren ze al begonnen met vliegtuigonderdelen, de wagentjes werden immers naar buiten gebracht. Het herkenningssignaal voor ons was, als we 's avonds naar bed gingen en de Reimahg was verlicht, konden we slapen; was de Reimahg donker, was het beter om niet te gaan slapen. En op een dag had een jong meisje luchtbeschermingsdienst, we zagen dat de Reimahg brandde en wilden slapen, plotseling kwamen de Amerikaanse vliegtuigen. Het meisje werd meteen gearresteerd. En de Amerikanen vlogen over de brandende Reimahg, maar gelukkig was het geen gevechtsdoel. Ze wilden de Reimahg onbeschadigd houden, omdat ze dachten dat ze er nog iets groots uit konden halen. Had u contact met de piloten? Nee, ik kende er maar één, omdat je soms samen een drankje deed. Zoals gezegd, u moet het zich zo voorstellen, Stelle 0 was zoiets als een geheime opdracht, in ieder geval hadden wij een speciale status. We moesten steeds weer iets ondertekenen. (Zwijgplicht) Heeft u herinneringen aan de inzet van de Hitlerjugend? Nee, daar kan ik me niet aan herinneren, dat kan alleen Reimahg Bau zijn geweest. In Stelle 0 kwam niemand binnen en ik kan alleen over Stelle 0 spreken. Dat kan best zijn dat ze aan de buitenfaciliteiten werkten, zoals gezegd bij de Dehnamühle zou een bioscoop en een zwembad gebouwd worden. Ik was blij als ik mijn rust had en in Stelle 0 was. Met de meisjes, dat was ook iets. Als ze in onze kantoren kwamen, hadden we altijd wat eten verstopt. Dat was gevaarlijk, onze afdelingsleider zei: "Geef maar, maar zorg dat de SS het niet ziet." Buiten was alles bouwplaats, het zou nog een half jaar duren. Wat daar werd gepresteerd was echter een meesterprestatie. Had u contact met grotere bedrijven? Nee, wij hadden geen contact, dat hoorde bij Reimahg Bau. AGO Oschersleben had al het een en ander naar Kahla uitbesteed. Hoe lang heeft u nog voor de Reimahg gewerkt? Voor de Amerikanen nog een paar weken, wat er bij de Russen was weet ik niet. Toen de Russen kwamen werd alles weer strenger. Waar de Amerikanen weg waren, was het ook voor ons voorbij. De Russen hebben toen de startbaan opgeblazen en de bunkers. De Amerikanen waren beter, die waren losser. Heeft u herinneringen aan de Belgische eenheden? Ja, dat waren toch die met de platte helmen. Het waren eerst die daar die bij de Duitse Wehrmacht waren. De latere hebben toen hun landgenoten vervolgd. Er werden ook enkelen neergeschoten. Ik zie het nog als vandaag, met een sigaret in de mond zette hij de koppel aan het machinegeweer en toen werden er twee gehaald, toen was het rustig. Ik was met de Amerikanen op jij-en-jij omdat ik elke dag omhoog moest, ik had een pas met 6 handtekeningen. Is er rond de Walpersberg gevochten? Nee, daar was helemaal niets. Ze hebben alleen een beetje op elkaar geschoten toen de Volkssturm over de Saale naar Löbschütz ging. Daar waren een paar kleine gevechten. Hoe kwam u bij de Reimahg? Nou, ik ben door mijn handicap voor 50% ongeschikt voor militaire dienst verklaard. Er was een keuring. En daar werden we voorwaardelijk als kriegsverwendungsfähig (KV) aangemerkt. Eerst had ik in Giesen een basisopleiding, later kwam ik op de schrijverskamer. En toen kwam een Führerbevel dat alle niet-militair inzetbare mensen aan de wapenindustrie moesten worden toegewezen en zo kwam ik bij de Reimahg. Laatste vraag over de Me 262, werden daar vliegtuigen gebouwd? Ik zei eens tegen een piloot, je wilt me toch niet vertellen dat de vliegtuigen nieuwe machines zijn, hij zei toen ook, dat klopt niet, ze hadden allemaal al vijandelijk contact gehad. Ze werden uit elkaar gehaald en naar Kahla gebracht. Dat was allemaal voor de show. Het was voor mij vanaf het begin al vreemd dat pas in elkaar gezette vliegtuigen looping en rugvlucht maakten.