Getuigenverklaring Nello Crescentini

Crescentini Nello geboren in Matelica in 1922 opgepakt in Matelica mei 1944 Toen we aankwamen, zetten ze ons in kamp 1, ieder in zijn eigen barak, daarna ’s ochtends om te gaan werken, om 6 uur appel, hagel, sneeuw, wat er ook gebeurde, toch hetzelfde, 7 km in de regen, de sneeuw. Daarna hadden we een berg doorboord, ze hadden hem helemaal doorboord, binnenin waren alle werkplaatsen gemaakt. Binnen de werkplaatsen waren alle fabrieken voor de apparaten. Daarna maakten ze de loods, daar zetten ze de bazen om ons te commanderen, allemaal zonder verstand, wie niet geschikt was voor de oorlog, werd gezet om ons Italianen te commanderen. Bij mij gooide een Rus sneeuw op me, ik had een barakje gemaakt, zo, ik stond boven en gooide de sneeuw van onderen naar beneden; we verzamelden ons, staken een vuurtje aan, we zagen de baas omhoog komen, maar de Rus zei “ik ga daar wel heen”. “Ja, ja,” zei ik. Er was een noordewind, water en wind! De baas kwam omhoog, “jij moest daar boven werken,” zei hij tegen me. “Ja, ja, daar is de andere kameraad...” zei ik, een klap op mijn hoofd, ik viel op de grond, als een beest. 7-8 dagen had ik een bult, ik kon zelfs mijn pet niet op houden. Ik ging naar de ziekenboeg “jij wilde niet werken” zei hij tegen me... rotzakken! Daarna zwollen mijn voeten en benen op. Bij het onderzoek herkende hij me niet omdat ik geen koorts had. Er was een Italiaanse dokter en een Duitse, maar als de Duitser er was, wilde de Italiaan niet zo doen “want als je wordt opgenomen – zei hij – en ze zien dat je geen koorts hebt, dan krijg ik straf”. Op een ochtend kon ik niet opstaan, ze kwamen de kameraden bezoeken “jij ligt te slapen terwijl de anderen werken”. De klappen! Met stapelbedden sloeg hij boven en onder... “Wat doet pijn, wat doet pijn?” Ik liet hem mijn hele gezwollen been zien, zo. “Oh, je bent erg ziek kameraad!... hij pakte me, nam me mee. Toen was er de mortuariumkamer, die was altijd vol, ze namen mensen mee en gooiden ze weg. “Maar waar zullen ze me brengen!” Ik huilde, vaarwel. Maar ik hoorde gerinkel voor de kamer, er was een Italiaan die dienst deed op het kamp. “Ben jij het die niet wil gaan werken?” “Ja, ik kan het niet meer, waar brengen jullie me heen? Brengen jullie me om te doden? Als jullie me moeten doden, doe het dan hier.” “We brengen je naar de ziekenboeg.” “Is dat waar?” “Ja, natuurlijk!” Hij hielp me aankleden en zette me op een karretje met vier wielen en bracht me naar de ziekenboeg. Hij legde me op een bedje en ging weg. Er was een Italiaanse verpleger, die trok me helemaal uit, legde me op een bedje, wol onder de deken, gaf me twee verbanden, bedekte me met wollen dekens, binnenin 36 lampjes, toen deed hij de stroom aan, wat een warmte gaf dat. Na een uur was ik helemaal nat, alsof ik in een warmwaterbad lag, de deken onder ving het water niet meer op. Toen liet ik het van het bedje aflopen en kleedde me zelf aan. Daarna gingen we slapen, de klappen! Om te eten, bieten; daarna sigaretten. Ik raakte bevriend met een familie, ik bracht ze sigaretten, het pakje zonder het te openen, zij gaven me een kaartje voor 2,5 kilo brood. En nu de vragen Hoe en wanneer werd u opgepakt? In mei, in het concentratiekamp in Macerata, daarna een trein, toen naar Florence, er stond in Florence “CENTRUM VOOR VRIJWILLIGERSVERZAMELING IN DUITSLAND, die rotzakken”. Wat voor werk moest u doen en hoe verliep uw dag? Hamer en beitel, in de berg, om de berg uit te graven. Eerst 15 dagen en 15 nachten. Daarna deden we dat niet meer en brachten ze ons hier en daar om te werken. Welke gebeurtenis heeft u het meest geraakt? De klappen op mijn hoofd en benen. Wanneer werd u bevrijd? De oorlog eindigde, de Amerikanen kwamen, we bleven daar, we deden niets meer. Ze pakten ons, brachten ons weg naar Italië, brachten ons op een trein, gaven ons de documenten, de Ausweis etc. Voor we Duitsland passeerden, scheurde ik alles kapot om niets meer te voelen, de stank van Duitsland. Moge ik sterven. De mooiste herinnering? Ik weet het niet... de honger...!