Getuigenverklaring Zdzislaw Koper

Irena en Zdzislaw Koper rapporteren het volgende: We kwamen in het kamp van Kahla na de opstand in Warschau. We werden door de SS op brute wijze in veewagons vervoerd. We verbleven in doorgangskampen in Breslau, bij Berlijn en Erfurt. We werden bewaakt om geen contact te hebben met de Duitse bevolking. Overigens waren de Duitsers bang voor contact met Polen. We kwamen op 2 november 1944 in het kamp Kahla aan. Mijn man en ik kwamen samen met burgers uit de Sovjet-Unie in kamp I. Terwijl mijn man werkte bij het bedrijf „Ing. Kämmerer Bauunternehmen Erfurt“ aan de bouw van een betonnen brug, was ik in dienst bij het bedrijf Otto Quade, spoorweg-, diep-, beton- en wegenbouw. Het woonkamp I werd bewaakt door Duitsers, Vlamingen en Oekraïners, vooral bijzonder brute mensen. Voor het werk werden we geleid door kolonneleiders, Duitsers in burgerkleding. Op de bouw werden we bewaakt door arbeiders, meesters en SA, die soms leden van de Hitlerjugend als hulp hadden. Soms werden ook honden gebruikt. Het hele gebied van REIMAHG werd streng bewaakt door de SS. De meeste mensen stierven aan zwakte door slechte voeding, door slagen en kwellingen. In Kahla bestond geen georganiseerde verzetsbeweging. De Polen organiseerden zich spontaan, spraken hun gedrag af, traag werken (het zogenaamde slakkensysteem). Enkele dagen voor de aankomst van de geallieerden werden we ’s nachts uit de barakken gedreven, die door bewakers waren omsingeld, en werden we in de richting van Pößneck gejaagd. We werden geslagen en geduwd. Vooral in de vroege ochtenduren, in de buurt van Pößneck, werden de gevangenen heel verschrikkelijk behandeld. Enerzijds was er een versoepeling van de discipline bij de Duitsers merkbaar, anderzijds versterkten de overgebleven bewakers hun sadisme. Onder andere werd ook mijn man zwaar geslagen. Verschillende van ons vielen in een greppel en er werd ons met executie gedreigd. In Pößneck werden we verrast door luchtaanvalalarm. De bewakers schoten en er werd teruggeschoten vanuit de vliegtuigen. Gebruikmakend van de verwarring, zijn mijn man en ik van het transport gevlucht en kwamen we in het dorp Grobengereut?, nederzetting Henkelshof, waar kort daarna de geallieerden arriveerden. De boer, de Duitser Henkel, stelde ons een verblijf van meerdere weken in staat. De overige Polen van het transport werden in Pößneck in een doorgangskamp opgenomen. Na de Potsdam-overeenkomst en de bezetting van Thüringen door het Rode Leger keerden wij met andere Polen uit het kamp Willplecken op 18 augustus 1945 terug naar ons land.