Getuigenverklaring Z. P. Gulyaev

• Gulâevoj, Z. P., vragenlijst verstrekt door het Belorussische Republikeinse Fonds „Vzaimoponimanie i Primirenie“ [Wit-Russische Republikeinse Stichting "Verstaan en Verzoening"]. Гуляевой (вa?) З. П. Gulâevoj, Z. P. Ik ben geboren op 1 juli 1926 in een boerenfamilie in Кобыляки, Rayon Orsja, Obl. Vitebsk. De Duitsers hebben in 1943 ons huis verbrand, en wij woonden bij buren. Mijn vader is omgekomen in de oorlog, hij was 36 jaar oud en werd in 1941 opgeroepen – en kwam niet terug. Ik heb me vaak verstopt, maar op 13 april 1943 (of 44 – onduidelijk wat ze bedoelde) werd ik om 4 uur 's ochtends uit bed gehaald. Op 14 april werden we met een goederentrein naar Duitsland vervoerd, Freienorla in Thüringen. Daar werkte ik twee maanden aan de bouw van de weg naar de fabriek. Ik was in het kamp Freienorla, en aan de andere kant van Orla was het mannenkamp Stern. Daarna kreeg ik werk in de keuken van kamp Stern, ik kreeg werkkleding – normale werkkleding. We kregen één keer eten in de keuken en daarna bedachten/verdeelden/organiseerden we zelf iets. We waren allemaal jong, 20 meisjes in één kamer met stapelbedden. We wachtten op de bevrijding, huilden en waren bang. De fabriek lag ongeveer 2 tot 3 kilometer van het kamp. Er waren geen appèlmomenten. Ons werk werd gecontroleerd en begeleid door de koks. De leiding gedroeg zich normaal. Voor ons loon konden we kwass drinken (waarschijnlijk bier M.B.). Ik heb alleen in de keuken gewerkt, dat was genoeg werk. We maakten groenten schoon, deden de afwas en maakten de vloeren schoon, droegen afval weg – het eten werd door twee koks bereid. We waren jong en werkten goed, omdat we bang waren geslagen te worden. Er was geen contact met het thuisland, ik heb één keer een pakket ontvangen. We mochten ons niet vrij bewegen. Contact met arbeiders van andere nationaliteiten hadden we niet, in de keuken werkten meisjes uit Wit-Rusland en 2 Russinnen. Er waren geen kinderen in het kamp – wij waren zelf nog kinderen. Van welke nationaliteit de bewakers waren weet ik niet, ze vertelden het niet. Er waren geen verklikkers onder ons. Of delen van de voeding of post werden achtergehouden weet ik niet. Brieven waren zeer zeldzaam. Ik was één keer getuige van mishandeling, het slachtoffer was een jonge kerel. Ons kamp was slechts de helft van het gebouw, in de andere helft waren de mannen. Eén keer zag ik hoe een jonge man met een zweep werd geslagen, maar waarom weet ik niet. Ik herinner me geen regels van het kamp of rechters. De Duitse arbeiders en kampleiding gedroegen zich normaal tegenover ons. Met de lokale bevolking hadden we geen contact. Er waren ook Duitsers die gevangenen menselijk behandelden en hen hielpen. Er waren geen ontsnappingen uit het kamp. Aan het einde van de oorlog liepen we uit elkaar zoals we konden en vonden elkaar later weer terug. Tot augustus waren we in ons kamp, toen bracht ons leger ons terug naar huis. Van arrestaties onder het kamp personeel weet ik niets. Thuis werden we veracht en kregen we geen werk. Ik had in 1941 de 8e klas afgerond, en na de oorlog de vakschool en werkte toen op een dierenboerderij, daarna was ik op een vakschool voor automonteurs in Rostov aan de Don en werkte daarna 40 jaar in het systeem. Ik trouwde en kreeg twee kinderen. Mijn man is in 1972 tragisch omgekomen. Mijn zoon werd ziek op 18-jarige leeftijd en is invalide, hij woont bij mij. Ik ben 81 jaar oud en ziek en erg zwak – ik bied mijn excuses aan voor mijn slechte handschrift, ik schrijf al drie dagen en wens u veel succes in de wetenschap.