Getuigenis
Getuigenis van Hendrik Peeters
Herinnering van een Orlamündse familie aan Hendrik Peeters en zijn opname in januari 1945.
Onderzoeksstatus gedocumenteerd
Onderzoeksrecord
Gedocumenteerde gegevens
- Persoon
- Hendrik Peeters
- Rol
- Zwangsarbeiter
- Plaats
- Kahla
- Periode
- 1945
- Herkomst
- Niederlande
Overlevering en context
1945 - de verschrikkelijke oorlog werd ondraaglijk. Met diepe
ontroering ervoeren wij ook in Orla m Dnde, hoe vele families
hun zonen en vaders verloren, hoe de mensen uit het oosten moesten vluchten,
de steden werden gebombardeerd. Wij hoorden het gedreun
van de bommenwerpers, die Dresden met duizenden vluchtelingen in puin
en as legden.....
In deze zware tijd, die men niet kan beschrijven, hoe zwaar ze ons
belastte, waren er veel buitenlanders in herbergen, barakken, oudere,
Duitse ambachtslieden werden ondergebracht in families in Orln m onder
burgers en in omliggende dorpen. Duizenden mannen
werkten in een nieuwe fabriek: "REIMAG". Midden in het bos, in
de berg, onder de grond. Alles diende de oorlog, met de "V2" zou er
een wending naar de "Eindoverwinning" komen!
Een jonge man, toen 20 jaar oud, werkte in deze fabriek.
Zijn naam??? HENORIK PEETERS
•
Van de stadsadministratie Orlamünde werd hij op 2 januari 1945 in
een ouderlijk huis ondergebracht.
Hoewel de voeding moeilijk was, was er juist op die dag
iets goeds bij de middagmaaltijd: rode kool, aardappelen en rundvlees-
rouladen, waarvoor wij Hendrik Peeters uitnodigden. In mijn steekwoord-
aantekeningen staat de zin die Hendrik opgewonden tegen ons zei:
"U vergeet, ik ben buitenlander!"
Lieve Heinrich, zo herinner ik mij jouw komst!
Vanaf 2 januari 1945 hoorde je bij ons. Zeer erg was je been-
verwonding, lange tijd onder medische behandeling. Midden januari 1945
kwam mevrouw Andersen met dochters en Rudi, gevlucht voor de Russen
uit de buurt van Posen/Polen, bekend van mijn zus. Zij vonden
onderdak bij ons; keuken en fornuis werden "gedeeld"!
e,i-1'\e·
Onze moeder vond het vanzelfsprekend om voor jouw voeding te zorgen.
Alles werd met voedselkaarten verdeeld, de rantsoenen
werden steeds kleiner... de honger steeds groter. Maar wij hadden
dwergkippen, waarvan de voeding moeilijk was, maar de eierproductie vrij
was, zij vielen niet onder de inleverplicht!
In onze keuken naaide moeder dag en nacht. Jouw plaats was niet ver
van haar naaimachine. Stijlvol en bescheiden voegde je je in. Nooit
stoorde je. Ik was zo jong en heb je zeker nooit naar je zorgen
en noden gevraagd. Ik herinner me dat je eenmaal per maand een
kaart naar huis mocht schrijven. Het fijne, schone handschrift
is mij in beste herinnering. Maar een antwoord van je ouders
kreeg je waarschijnlijk nooit?
Tijdens je tijd bij ons werden door vrouwen voor soldaten kousen
en handschoenen gebreid, wol daarvoor werd toegewezen. Op de een of andere
manier werden de kousen kleiner, de handschoenen korter - en de overgebleven
wol gebruikten wij voor jou. Je kousen hadden geen "teentjes"
meer en de broeken waren versleten, met veiligheidsspelden vastgehouden.
Oude schoenen en onderbroeken kreeg je van onze vader - of dat alles
paste, vroeg niemand!!!!!
Op 14 maart kwam moeders 48e verjaardag. Met moeite kregen wij wat
meel in Kleiribucha, dankzij de ijverige dwergkippen was er een taart.
Je schreef een ontroerende gelukwens voor moeder, maar ook
"de bakker heeft geen gist, de tuinman geen bloemen" ....,
Het was een prachtige lente - zonnig, warm - compensatie voor
alle andere ellende?
De oorlog werd erger, de "fronten" kwamen dichterbij en dichter.
Op een dag in april kreeg ik een opdracht
van mijn chef, burgemeester en plaatselijke leider, om in het stadhuis allerlei dossiers te
vernietigen. De "vijand" bijna in zicht vond deze vernietiging
plaats in de verwarmingsketel van de kelder van het stadhuis. Deze was niet
geschikt voor zulke hoeveelheden papier, er ontstond dikke rook. Het was
ons in de opwinding niet bewust dat wij gezondheids-
schade konden oplopen. Daarbij waren Grete FischMr en Gerda Kolb,
beiden ook werkzaam in het stadhuis. Hulp kwam van Herta en jou --- - en
toen gebeurde het, dat jij als enige mannelijke wezen een korte
flauwte kreeg. Je viel ons letterlijk in de armen, maar verder
overkwam je geen ongeluk! Moeder had intussen thuis met de
inwonerskaart de badoven aangestoken, zodat wij ons allen aan een
grondige reiniging konden onderwerpen.
Deze verbrande kaart "mocht" ik, nadat de Amerikanen de
macht hadden, tijdens de Pinksterdagen 1945,
met Gerda Kolb, onder militaire toezicht van de Amerikanen opnieuw
opstellen....
Nadat midden april 1945 het Amerikaanse leger Orlamünde binnenkwam,
volgde op 8 mei 1945 eindelijk het einde van de oorlog.
Wij waren zo gewend aan jouw aanwezigheid en ik kon niet
begrijpen dat je ons "zo snel" moest verlaten. Een kleine
notitie luidt: "10.5.1945, Heinrich voor thuistransport naar België."
Hemelvaart 1946 schreef je een brief dat je gezond op 21 mei
1945 bij je ouders was aangekomen. Herta stuurde daarvan een
afschrift, want moeder en vader waren intussen in Essenhalm -
ik was met Willi het vaderland verlaten, nadat op 2 juli 1945 de
Amerikanen vertrokken en Thüringen door de Russen werd bezet.
Met grote voorzichtigheid in de Frans bezette zone overwon ik mijn schaamte,
jou om de eerste schoentjes voor Ursula te vragen.
Ondanks al jouw jeugd en eigen problemen hield je het beste contact
met onze familie met verschillende hulp en dankbare brieven.
In juni 1947 hielden wij verheugd een pakket van jou in handen!
Met kloppend hart opengemaakt, met teleurstelling de inhoud genomen.
•
Het was "beroofd", gevuld met oude houtstukken en enkele
aardappelen, een restant van de Lierer krant en heerlijke geur van fijne
zeep!!
In juli 1947, het ging om eigendom in Orlamünde, kregen mijn ouders
van jou een verklaring over jouw tijd bij ons. Uiteraard
heb je dat voor ons gedaan, deze bereidheid raakte ons diep.
Jarenlang ontvingen wij van jou, lieve Heinrich, vele hartelijke
en dankbare brieven, familieberichten - vreugdevolle, droevige en
pakketjes.
Mia, zij was ons zo dierbaar als jij, hoewel wij haar niet kenden. Jullie kinderen
werden geboren - maar ook kwam het jaar 1967! Van 23-29 augustus was er
een langverwachte ontmoeting met jou, lieve Heinrich, en kennismaking
met Mia in Essenheim. Moeder kwam jullie beiden voor het huis tegemoet.
Nog steeds horen wij jouw eerste woorden: "Mia, dat is mevrouw Hädrich,
als er geen mevrouw Hädrich was, zou er geen mevrouw Peeters zijn."
Wij waren allemaal zeer, zeer ontroerd en ik koester de tranen
bij de herinnering aan die dag. Ik zie jou en het gelukkige gezicht van mijn moeder,
omkaderd door haar mooie witte haar.
Er volgden mooie dagen, Mia als "kapelmeesteres"
Vader met jullie in Heidelberg bij veel regen "in Oberhoyern",
met ijskoude voeten! en Mia zonder kousen
• •1958 - Wereldtentoonstelling in Brussel en Essenheimer Belegering in
Licr! Wat hebben wij jullie aangedaan, wat hebben jullie, heb jij voor
ons gedaan! Eerst moeder, vader, Ursula, Harro - de kinderen bleven
alleen bij jullie - toen wij met Weikinger's en Gretchen. Tante
Klara verhuisde en jij sprak een groot, onvergetelijk woord uit:
"Jouw vrienden zijn ook mijn vrienden". Alles wat wij van jullie
zo gul en door Olr voortreffelijk georganiseerd kregen,
is voor ons een blijvende herinnering.
Steeds weer waren er bezoeken van ons aan jullie, van jullie aan ons.
Steeds hechter en inniger groeiden wij in al die jaren samen.
Bronnen en verwijzingen
- zeitzeugen_komplett_ocr.pdf